من ناهید شفیعی هستم و بیش از ۵ سال است که در زمینه کاشت، ژلیش و مراقبت از ناخن در ایران فعالیت میکنم.
در این مطلب میخواهم درباره عوارض ژلیش ناخن برای نوجوانان صادقانه و بدون ترساندن بیدلیل صحبت کنم؛ چون ژلیش اگر با مواد نامناسب، دستگاه غیراستاندارد یا روش غلط انجام شود، ممکن است به ناخن و پوست اطراف آن آسیب بزند.
اگر تا پایان این راهنمای کاربردی همراه من باشید، متوجه میشوید ژلیش برای چه نوجوانانی مناسب نیست، کدام نشانهها خطرناک هستند و چگونه میتوان احتمال آسیب را تا حد زیادی کاهش داد.
پاسخ سریع: ژلیش ناخن برای همه نوجوانان ممنوع نیست، اما انجام مکرر آن میتواند باعث نازکشدن، خشکی، ترکخوردگی و جداشدن ناخن شود؛ تماس مواد ژل با پوست نیز ممکن است حساسیت ایجاد کند و نور دستگاه خشککننده، پوست دست را در معرض پرتو فرابنفش قرار میدهد.
مهمترین نکته این است که بیشتر آسیبها فقط از خود ژلیش به وجود نمیآیند؛ سوهانکشی زیاد، تماس ژل خام با پوست، خشکنشدن کامل مواد و کندن ژلیش با دست، معمولاً نقش مهمتری در صدمهدیدن ناخن دارند.
عوارض ژلیش ناخن برای نوجوانان شامل چه مواردی است؟
ژلیش ناخن با لاک معمولی تفاوت دارد؛ زیرا برای سفتشدن به دستگاه LED یا UV نیاز دارد و برای پاککردن آن نیز معمولاً از استون و گاهی سوهان استفاده میشود.
اگر این مراحل اصولی انجام شوند، احتمال آسیب کمتر خواهد بود؛ اما نمیتوان گفت ژلیش کاملاً بیضرر است.
در نوجوانانی که ناخنهای نازک، پوست حساس، اگزما یا سابقه آلرژی دارند، احتمال بروز مشکل میتواند بیشتر باشد.
| عارضه احتمالی | نشانههای قابل مشاهده | علت رایج |
|---|---|---|
| نازک و شکنندهشدن ناخن | ورقهشدن، ترکخوردن و خمشدن ناخن | سوهانکشی شدید یا برداشتن غیراصولی ژلیش |
| حساسیت تماسی | خارش، قرمزی، تاول یا تورم اطراف ناخن | تماس ژل خام حاوی آکریلاتها با پوست |
| عفونت | درد، گرمی، ترشح، بوی نامطبوع یا تغییر رنگ | ابزار آلوده یا آسیبدیدن پوست اطراف ناخن |
| خشکی پوست و ناخن | پوستهپوستهشدن و زبری اطراف ناخن | تماس مکرر با استون |
| جداشدن صفحه ناخن | ایجاد فضای سفید یا خالی زیر ناخن | ضربه، کندن ژل یا واکنش حساسیتی |
| مواجهه با پرتو UV | معمولاً بدون علامت فوری | تکرار استفاده از دستگاه خشککننده ژل |
۷ عارضه مهم ژلیش که والدین و نوجوانان باید بشناسند
۱. چرا ناخن نوجوان بعد از ژلیش نازک و شکننده میشود؟
یکی از رایجترین مشکلاتی که در کار خود دیدهام، نازکشدن صفحه ناخن بعد از برداشتن ژلیش است.
برخلاف تصور بسیاری از افراد، معمولاً خود مواد ژلیش بهتنهایی تمام لایههای ناخن را از بین نمیبرند؛ بخش مهمی از آسیب هنگام آمادهسازی یا ریموو اتفاق میافتد.
اگر ناخنکار برای افزایش چسبندگی مواد، سطح ناخن را بیش از اندازه سوهان بکشد، بخشی از لایه طبیعی ناخن برداشته میشود.
این آسیب زمانی شدیدتر میشود که نوجوان گوشه ژلیش را با دندان یا ناخن بلند کند و سپس کل لایه را بکند.
ژلیش کندهشده ممکن است همراه خود چند لایه ظریف از کراتین ناخن را نیز جدا کند؛ در نتیجه ناخن نرم، دردناک و شکننده به نظر میرسد.
اگر پس از ریموو، سطح ناخن قرمز، بسیار حساس یا هنگام تماس دردناک شده است، تا ترمیم کامل آن ژلیش را تکرار نکنید.
۲. آیا مواد ژلیش میتوانند حساسیت پوستی ایجاد کنند؟
بله؛ ترکیبات خانواده آکریلات و متاکریلات موجود در محصولات ژل میتوانند در برخی افراد باعث حساسیت تماسی شوند.
این مشکل بیشتر زمانی رخ میدهد که ژل خشکنشده با پوست و کوتیکول تماس پیدا کند یا دستگاه نتواند ماده را بهطور کامل خشک کند.
براساس گزارشی که انجمن متخصصان پوست بریتانیا منتشر کرده است، در یک بررسی از بیمارانی که تست حساسیت انجام داده بودند، حدود ۲٫۴ درصد دستکم به یکی از مواد متاکریلات واکنش نشان دادند.
این عدد به معنای آن نیست که ۲٫۴ درصد همه نوجوانان حتماً حساس میشوند؛ زیرا بررسی روی بیمارانی انجام شده بود که برای آزمایشهای پوستی مراجعه کرده بودند.
علائم حساسیت ممکن است چند ساعت یا حتی چند روز بعد ظاهر شوند و فقط محدود به کنار ناخن نباشند.
- خارش و سوزش پوست اطراف انگشتان میتواند یکی از اولین نشانهها باشد.
- قرمزی، تورم و ایجاد تاولهای ریز آبدار ممکن است نشاندهنده واکنش حساسیتی باشد.
- پوستهریزی نوک انگشت و ترکخوردن پوست نیز باید جدی گرفته شود.
- گاهی لمس صورت با انگشتان آلوده به مواد، باعث التهاب پلک، صورت یا گردن میشود.
- در موارد شدیدتر، ناخن ممکن است از بستر خود فاصله بگیرد.
اگر نوجوان بعد از ژلیش دچار تورم صورت، خسخس سینه، تنگی نفس یا واکنش گسترده شد، این وضعیت به ارزیابی فوری پزشکی نیاز دارد.
۳. دستگاه UV ژلیش برای نوجوانان ضرر دارد؟
لامپهای مخصوص خشککردن ژلیش، حتی مدلهایی که با عنوان LED فروخته میشوند، معمولاً از پرتو فرابنفش برای پخت و سفتکردن مواد استفاده میکنند.
آکادمی پوست آمریکا اعلام کرده است که تکرار ژلیش میتواند پوست دست را در معرض پرتو UV قرار دهد و احتمال پیری زودرس پوست را افزایش دهد.
درباره مقدار دقیق خطر سرطان پوست ناشی از دستگاه ناخن هنوز ابهام علمی وجود دارد و یک جلسه کوتاه را نباید با مواجهه شدید و طولانی با آفتاب یکسان دانست.
بااینحال، چون اثر پرتو فرابنفش تجمعی است، منطقی است که دفعات استفاده محدود و از پوست دست محافظت شود؛ بهخصوص وقتی ژلیش از سن پایین و به شکل مداوم آغاز میشود.
راهکار پیشنهادی متخصصان پوست استفاده از ضدآفتاب وسیعالطیف و مقاوم در برابر آب با SPF حداقل ۳۰ روی پوست دستهاست.
ضدآفتاب باید حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه پیش از قرارگرفتن دست داخل دستگاه استفاده شود و روی صفحه ناخن مالیده نشود؛ زیرا ممکن است در چسبندگی مواد اختلال ایجاد کند.
گزینه دیگر، دستکش تیره و مات مخصوص مانیکور با سرانگشت باز است که پوست دست را میپوشاند و فقط ناخنها را بیرون میگذارد.
۴. آیا ژلیش میتواند باعث قارچ یا عفونت ناخن شود؟
خود ژلیش الزاماً تولیدکننده قارچ نیست، اما شرایط نامناسب انجام آن میتواند زمینه عفونت را فراهم کند.
اگر ابزارها ضدعفونی یا استریل نشده باشند، پوست اطراف ناخن هنگام مانیکور زخم شود یا بین مواد و ناخن فضای مرطوب ایجاد شود، احتمال رشد میکروبها افزایش پیدا میکند.
تغییر رنگ سبز ناخن بیشتر میتواند با رشد برخی باکتریها مرتبط باشد و هر تغییر رنگی الزاماً به معنی قارچ نیست.
زرد، سفید یا قهوهایشدن ناخن، ضخیمشدن، خردشدن لبهها، بوی نامطبوع و تجمع مواد زیر ناخن از علائمی هستند که باید بررسی شوند.
روی ناخنی که تغییر رنگ داده، از بستر جدا شده یا درد و ترشح دارد، دوباره ژلیش نزنید؛ پوشاندن ظاهر ناخن میتواند تشخیص و درمان مشکل را عقب بیندازد.
۵. استون چه تأثیری بر ناخن و پوست نوجوان دارد؟
برای ریموو ژلیش معمولاً پنبه آغشته به استون برای مدتی روی ناخن قرار میگیرد.
استون چربی طبیعی سطح پوست و ناخن را کاهش میدهد و در استفاده مکرر میتواند باعث خشکی، زبری و تحریک پوست اطراف ناخن شود.
اگر پوست نوجوان اگزمایی، ترکخورده یا بسیار حساس باشد، سوزش استون ممکن است بیشتر احساس شود.
قرارگرفتن انگشتها داخل یک ظرف پر از استون، سطح بیشتری از پوست را درگیر میکند؛ بنابراین بهتر است ریموو با پنبه و فویل فقط روی ناخن انجام شود.
استفاده از روغن کوتیکول و کرم مرطوبکننده بدون عطر پس از پایان کار میتواند خشکی را کاهش دهد، اما ناخن آسیبدیده را یکشبه ضخیم نمیکند.
۶. بریدن کوتیکول چه خطری برای نوجوان دارد؟
کوتیکول یک پوست اضافه و بیفایده نیست؛ این بخش مانند یک سد محافظ عمل میکند و مانع ورود عوامل بیماریزا به محل رشد ناخن میشود.
وقتی کوتیکول با نیپر عمیق بریده یا پوست زنده اطراف ناخن زخمی شود، راه ورود باکتری و قارچ بازتر خواهد شد.
آکادمی پوست آمریکا نیز توصیه میکند هنگام مانیکور اجازه ندهید کوتیکول بریده یا با فشار زیاد عقب زده شود.
در تجربه کاری من، یک مانیکور ظریف و محافظهکارانه، نتیجه بسیار بهتری از بریدن عمیق پوستهای اطراف ناخن دارد.
۷. پنهانشدن بیماری یا آسیب زیر لایه ژلیش چه مشکلی ایجاد میکند؟
ژلیش رنگی سطح ناخن را میپوشاند و مشاهده تغییرات آن را دشوار میکند.
اگر نوجوان عادت به جویدن ناخن داشته باشد، ناخنش بر اثر ورزش ضربه دیده باشد یا زیر ناخن لکه غیرعادی ایجاد شده باشد، پوشاندن آن با مواد تصمیم مناسبی نیست.
گاهی درد یا تغییر رنگ زیر ژلیش تا زمان ریموو دیده نمیشود؛ به همین دلیل باید پیش از کار، هر ده ناخن در نور مناسب بررسی شوند.
لکه تیره جدید، خط سیاه نامشخص، خونمردگی بدون علت، درد مداوم یا تغییر شکل ناخن نیازمند بررسی پزشک است و نباید صرفاً با لاک پوشانده شود.
ژلیش برای نوجوانان از چه سنی مناسب است؟
یک سن پزشکی قطعی و یکسان برای مجازبودن ژلیش همه نوجوانان وجود ندارد.
مناسببودن این کار به سلامت پوست و ناخن، سابقه حساسیت، کیفیت مواد، دفعات انجام و مهارت ناخنکار بستگی دارد.
از دید من، برای سنین پایین بهتر است لاک معمولی انتخاب اول باشد و ژلیش تنها برای مناسبتهای خاص، با اطلاع والدین و بهصورت محدود انجام شود.
شروع ژلیش مداوم از سن کم باعث میشود مجموع دفعات سوهانکشی، تماس با استون، مواد آکریلاتی و نور دستگاه در طول سالها افزایش پیدا کند.
برای مثال، اگر فردی هر سه هفته یکبار ژلیش را تمدید کند، تقریباً طبق محاسبه زیر با بیش از ۱۷ نوبت در سال روبهرو میشود:
۵۲ هفته سال ÷ فاصله ۳ هفتهای میان هر ژلیش = حدود ۱۷ نوبت ژلیش در سال
اگر همین برنامه از ۱۴ تا ۱۸ سالگی ادامه پیدا کند، تعداد جلسات ممکن است به حدود ۶۸ نوبت برسد؛ بنابراین فاصلهدادن میان جلسات یک توصیه نمایشی نیست.
چه نوجوانانی بهتر است اصلاً ژلیش انجام ندهند؟
ژلیش برای بعضی افراد انتخاب مناسبی نیست یا باید تا زمان برطرفشدن مشکل به تعویق بیفتد.
- نوجوانی که اطراف ناخنش اگزما، زخم، التهاب یا ترک عمیق دارد، بهتر است ژلیش نکند.
- فردی که قبلاً به ژل، چسب ناخن یا مواد کاشت واکنش حساسیتی نشان داده است، نباید بدون نظر متخصص پوست دوباره آن را امتحان کند.
- ژلیش روی ناخن مشکوک به قارچ، عفونت یا جداشدگی از بستر مناسب نیست.
- اگر صفحه ناخن بسیار نازک، دردناک یا بر اثر ریموو قبلی آسیبدیده است، باید تا رشد بخش سالم صبر کرد.
- افرادی که به نور حساسیت غیرعادی دارند یا داروی حساسکننده به نور مصرف میکنند، باید پیش از استفاده از دستگاه UV با پزشک یا داروساز مشورت کنند.
- نوجوانانی که پوست اطراف ناخن خود را میجوند یا میکنند، بیشتر در معرض تماس مستقیم مواد با پوست آسیبدیده قرار میگیرند.
راهنمای گامبهگام کاهش عوارض ژلیش ناخن برای نوجوانان
اگر نوجوان و والدین پس از شناخت مزایا و معایب تصمیم به انجام ژلیش گرفتند، رعایت مراحل زیر احتمال بسیاری از آسیبهای قابل پیشگیری را کمتر میکند.
- سلامت ناخن را بررسی کنید: پیش از شروع، نباید روی ناخن یا اطراف آن زخم، درد، التهاب، تورم یا تغییر رنگ مشکوک وجود داشته باشد.
- سالن تمیز انتخاب کنید: درباره روش ضدعفونی ابزارها سؤال کنید و مطمئن شوید سوهان یکبارمصرف برای فرد دیگری استفاده نشده است.
- برند مواد را بپرسید: محصول باید بستهبندی و برچسب مشخص داشته باشد و از مصرف ژلهای بینامونشان یا فاقد اطلاعات ترکیبات خودداری شود.
- اجازه تماس ژل با پوست را ندهید: مادهای که به اطراف ناخن ریخته است باید پیش از قرارگرفتن دست در دستگاه کاملاً پاک شود.
- از دستگاه هماهنگ با ژل استفاده کنید: توان و طول موج دستگاه باید با دستور سازنده محصول سازگار باشد تا ژل نیمهخشک باقی نماند.
- از پوست دست محافظت کنید: ضدآفتاب وسیعالطیف SPF ۳۰ یا بالاتر را ۱۵ تا ۲۰ دقیقه قبل استفاده کنید یا دستکش مات مخصوص UV بپوشید.
- از سوهانکشی زیاد جلوگیری کنید: برای ژلیش معمولاً نیازی به تراش عمیق صفحه طبیعی ناخن نیست.
- ژلیش را نکنید: ریموو باید با روش مناسب و بدون خراشیدن یا کندن لایههای ناخن انجام شود.
- به ناخنها فرصت بررسی بدهید: پس از ریموو، وضعیت ناخن را ببینید و در صورت خشکی یا نازکی، تمدید فوری انجام ندهید.
- علائم حساسیت را نادیده نگیرید: خارش، تاول و تورم واکنش طبیعی ژلیش محسوب نمیشوند و نیازمند توقف استفاده هستند.
مقایسه ژلیش، لاک معمولی و ناخن چسبی برای نوجوانان
برای انتخاب بهتر باید دوام، نحوه پاککردن و احتمال آسیب هر روش را در کنار هم بررسی کنیم.
| روش | دوام تقریبی | نیاز به دستگاه UV | نکته مهم |
|---|---|---|---|
| لاک معمولی | چند روز | ندارد | پاککردن سادهتر و گزینه مناسبتر برای استفاده گاهبهگاه |
| ژلیش | معمولاً ۲ تا ۳ هفته | دارد | دوام بالا، اما نیازمند اجرای دقیق و ریموو اصولی |
| ناخن چسبی موقت | از چند ساعت تا چند روز | ندارد | چسب نیز میتواند حساسیت یا آسیب هنگام جداکردن ایجاد کند |
برای یک جشن کوتاه، لاک معمولی اغلب انتخاب کمدردسرتری است؛ اما اگر دوام چند هفتهای اهمیت دارد، ژلیش باید توسط فرد ماهر و با رعایت کامل اصول ایمنی انجام شود.
بعد از ژلیش چگونه از ناخن نوجوان مراقبت کنیم؟
مراقبت بعد از ژلیش فقط به استفاده از روغن کوتیکول محدود نمیشود.
نوجوان باید از ناخنها بهعنوان ابزار بازکردن در قوطی، کندن برچسب یا خراشیدن سطوح استفاده نکند؛ زیرا فشار واردشده میتواند باعث بلندشدن ژل و آسیب صفحه ناخن شود.
- روزی یک تا دو بار مقدار کمی روغن کوتیکول روی پوست اطراف ناخن ماساژ داده شود.
- پس از شستن دستها از کرم مرطوبکننده ملایم استفاده شود.
- برای شستوشوی طولانی، نظافت یا تماس با مواد شوینده، دستکش پوشیده شود.
- گوشه بلندشده ژلیش با دست یا دندان کنده نشود.
- اگر مواد بلند شدهاند، برای ترمیم یا ریموو اصولی مراجعه شود.
- پس از برداشتن ژلیش، ناخنها از نظر تغییر رنگ، درد و جداشدگی بررسی شوند.
چه زمانی باید برای عوارض ژلیش به پزشک مراجعه کنیم؟
هر خشکی خفیفی وضعیت اورژانسی نیست، اما بعضی نشانهها نباید با روغن، کرم خانگی یا ژلیش مجدد پوشانده شوند.
- خارش یا قرمزیای که بعد از برداشتن مواد نیز ادامه دارد، باید بررسی شود.
- تاول، تورم قابل توجه یا ترشح اطراف ناخن میتواند نشانه حساسیت یا عفونت باشد.
- درد ضرباندار، گرمی پوست یا گسترش قرمزی نیازمند رسیدگی پزشکی است.
- جداشدن ناخن از بستر یا تغییر رنگ ماندگار باید توسط پزشک ارزیابی شود.
- تورم لب و صورت، مشکل تنفسی یا احساس ضعف ناگهانی به رسیدگی فوری پزشکی نیاز دارد.
نکته مهم: بهصورت خودسرانه روی پوست ملتهب اطراف ناخن داروی ضدقارچ، آنتیبیوتیک یا کورتون استفاده نکنید؛ حساسیت، قارچ و عفونت باکتریایی میتوانند ظاهر مشابهی داشته باشند، اما درمانشان یکسان نیست.
سؤالات پرتکرار درباره ژلیش ناخن نوجوانان
آیا یک بار ژلیش برای نوجوان ضرر دارد؟
یک نوبت ژلیش اصولی الزاماً باعث آسیب جدی نمیشود، اما حتی در اولین بار نیز امکان حساسیت، سوزش داخل دستگاه یا آسیب ناشی از سوهان و ریموو اشتباه وجود دارد.
به همین دلیل استفاده گاهبهگاه نیز باید با مواد معتبر و توسط فرد آموزشدیده انجام شود.
آیا دستگاه LED ژلیش کاملاً بدون اشعه UV است؟
خیر؛ نام LED به فناوری تولید نور دستگاه اشاره میکند و به معنی نبود پرتو فرابنفش نیست.
بسیاری از دستگاههای LED ژل را با طول موجهای مشخص UVA خشک میکنند؛ بنابراین محافظت از پوست دست همچنان تصمیم محتاطانهای است.
آیا ژلیش مانع نفسکشیدن ناخن میشود؟
صفحه ناخن بافت مرده کراتینی است و مانند ریه نفس نمیکشد؛ بنابراین اصطلاح «نفسکشیدن ناخن» از نظر علمی دقیق نیست.
فاصله بین جلسات برای مشاهده وضعیت ناخن، کاهش تماسهای مکرر و فرصت رشد بخش آسیبدیده مفید است، نه برای رساندن هوا به ناخن.
آیا ژلیش رشد ناخن نوجوان را متوقف میکند؟
ژلیش سالم معمولاً رشد ناخن را متوقف نمیکند؛ زیرا ناخن از بخش ریشه یا ماتریکس رشد میکند.
بااینحال، آسیب شدید، التهاب یا عفونت اطراف ریشه ناخن ممکن است رشد و ظاهر ناخن جدید را تحت تأثیر قرار دهد.
برای ترمیم ناخن نازکشده بعد از ژلیش چقدر زمان لازم است؟
ناخن دست بهطور متوسط حدود ۳ میلیمتر در ماه رشد میکند و جایگزینشدن کامل صفحه ناخن معمولاً چند ماه زمان میبرد.
شدت آسیب، وضعیت تغذیه و سلامت عمومی فرد بر مدت ترمیم اثر میگذارد؛ بنابراین هیچ روغن یا محلولی نمیتواند صفحه آسیبدیده را در چند روز کاملاً بازسازی کند.
آیا ژلیش در خانه برای نوجوانان خطر بیشتری دارد؟
اگر فرد آموزش کافی نداشته باشد، احتمال تماس ژل با پوست، ترکیبکردن محصول و دستگاه ناسازگار و خشکنشدن کامل مواد افزایش پیدا میکند.
کیتهای خانگی لزوماً خطرناک نیستند، اما اجرای غیردقیق آنها میتواند احتمال حساسیت به آکریلاتها را بیشتر کند.
سوزش ناخن داخل دستگاه ژلیش طبیعی است؟
هنگام سفتشدن ژل گرما آزاد میشود و ممکن است برای چند لحظه احساس گرما ایجاد شود، اما درد یا سوزش شدید را نباید تحمل کرد.
در صورت سوزش، دست باید از دستگاه خارج شود و ناخنکار ضخامت مواد، وضعیت صفحه ناخن و تنظیمات دستگاه را بررسی کند.
جمعبندی؛ آیا ژلیش برای نوجوانان انتخاب مناسبی است؟
عوارض ژلیش ناخن برای نوجوانان بیشتر شامل نازک و شکنندهشدن ناخن، حساسیت به مواد آکریلاتی، خشکی ناشی از استون، عفونت ناشی از ابزار آلوده و مواجهه تکراری پوست دست با پرتو UV است.
این عوارض برای همه اتفاق نمیافتند، اما رعایتنکردن اصول بهداشتی و انجام مداوم ژلیش احتمال بروز آنها را افزایش میدهد.
تجربه من بهعنوان ناهید شفیعی نشان داده است که انتخاب ناخنکار ماهر، جلوگیری از تماس ژل با پوست و ریموو صحیح، از مهمترین عوامل حفظ سلامت ناخن هستند.
برای نوجوانان، لاک معمولی انتخاب سادهتر و محتاطانهتری برای استفاده روزمره است؛ ژلیش بهتر است محدود به مناسبتها باشد و با آگاهی والدین انجام شود.
زیبایی ناخن زمانی ارزشمند است که همراه با سلامت باشد؛ اگر ناخن درد دارد، تغییر رنگ داده یا پوست اطراف آن ملتهب شده است، ژلیش مجدد راهحل نیست و باید ابتدا علت مشکل مشخص شود.
منابع علمی این راهنمای کاربردی
- آکادمی پوست آمریکا: توصیههای متخصصان پوست درباره ژلیش، شکنندگی ناخن، ضدآفتاب SPF ۳۰ و دستکش محافظ.
- سازمان غذا و داروی آمریکا: اطلاعات ایمنی و شیوه استفاده صحیح از محصولات مراقبت از ناخن.
- انجمن متخصصان پوست بریتانیا: اطلاعات مربوط به حساسیت تماسی ناشی از آکریلاتها و متاکریلاتهای محصولات ناخن.
توجه: این مطلب برای افزایش آگاهی نوشته شده است و جای تشخیص یا درمان توسط پزشک متخصص پوست را نمیگیرد.